Gaza sterft van honger: humanitaire organisaties slaan collectief alarm
Caritas Vlaanderen deelt dit dringende bericht van Caritas Internationalis, onze koepelorganisatie, om de noodkreet vanuit Gaza mee te versterken. Als lid van het wereldwijde Caritas-netwerk voelen wij de plicht om onze stem toe te voegen aan die van meer dan 100 humanitaire organisaties die alarm slaan over de schrijnende situatie in Gaza. Terwijl massale hongersnood zich verspreidt, worden hulpverleners en burgers letterlijk tot op het bot uitgeput. Het is tijd voor onmiddellijke, krachtige actie.
Terwijl het beleg van de Israëlische regering de bevolking van Gaza uithongert, staan hulpverleners nu zelf in de voedselrijen, met het risico neergeschoten te worden om hun families te voeden. Nu de voorraden volledig zijn uitgeput, zien humanitaire organisaties hun eigen collega’s en partners letterlijk voor hun ogen wegkwijnen.
Precies twee maanden nadat de door de Israëlische regering gecontroleerde Gaza Humanitarian Foundation van start ging, slaan meer dan 100 organisaties alarm en roepen zij overheden op tot actie: open alle grensovergangen; herstel de volledige toevoer van voedsel, schoon water, medische benodigdheden, schuilmateriaal en brandstof via een principieel, door de VN geleid mechanisme; beëindig het beleg en kom nu tot een staakt-het-vuren.
“Elke ochtend klinkt in Gaza dezelfde vraag: zal ik vandaag eten?“
zei een vertegenwoordiger van een hulporganisatie.
Bijna dagelijks vinden er bloedbaden plaats bij voedselbedelingspunten in Gaza. Op 13 juli bevestigde de VN dat 875 Palestijnen zijn gedood terwijl ze voedsel zochten – 201 op hulpverleningsroutes, de rest bij distributiepunten. Duizenden anderen raakten gewond. Intussen hebben Israëlische troepen bijna twee miljoen uitgeputte Palestijnen met geweld verdreven, met als recentste bevel tot massale ontheemding dat van 20 juli, waardoor Palestijnen zijn opgesloten op minder dan 12 procent van Gaza. Het Wereldvoedselprogramma waarschuwt dat de huidige omstandigheden het uitvoeren van operaties onmogelijk maken. Het uithongeren van burgers als oorlogsmiddel is een oorlogsmisdaad.
Net buiten Gaza, in opslagplaatsen – en zelfs binnen Gaza zelf – liggen tonnen voedsel, schoon water, medische benodigdheden, schuilmateriaal en brandstof onaangeroerd, terwijl humanitaire organisaties worden verhinderd om ze te bereiken of te leveren. De beperkingen, vertragingen en versnippering door het totale beleg van de Israëlische regering veroorzaken chaos, honger en dood. Een hulpverlener die psychosociale steun biedt, getuigde over de verwoestende impact op kinderen:
“Kinderen zeggen tegen hun ouders dat ze naar de hemel willen, omdat er tenminste eten is in de hemel.“
Artsen melden recordaantallen acute ondervoeding, vooral bij kinderen en ouderen. Ziekten zoals acute waterige diarree verspreiden zich, markten zijn leeg, afval stapelt zich op, en volwassenen storten op straat in door honger en uitdroging. In Gaza komen gemiddeld slechts 28 vrachtwagens per dag binnen – volstrekt onvoldoende voor meer dan twee miljoen mensen, van wie velen al wekenlang geen hulp hebben gekregen.
Het door de VN geleide humanitaire systeem heeft niet gefaald – het wordt verhinderd te functioneren.
Humanitaire organisaties beschikken over de capaciteit en middelen om grootschalig te helpen. Maar met de toegang geblokkeerd, kunnen we de mensen in nood – ook onze eigen uitgeputte en uitgehongerde teams – niet bereiken. Op 10 juli kondigden de EU en Israël stappen aan om hulp op te schalen. Maar die beloften van ‘vooruitgang’ klinken hol zolang er niets wezenlijk verandert op het terrein. Elke dag zonder duurzame toevoer betekent meer mensen die sterven aan vermijdbare aandoeningen. Kinderen verhongeren terwijl ze wachten op beloften die nooit worden ingelost.
Palestijnen zitten vast in een cyclus van hoop en ontgoocheling, wachtend op hulp en staakt-het-vurens, om dan wakker te worden in nog slechtere omstandigheden. Het is niet alleen fysiek lijden, maar ook psychologisch. Overleven wordt als een luchtspiegeling voorgehouden. Het humanitaire systeem kan niet draaien op loze beloften. Humanitaire werkers kunnen niet functioneren op schuivende tijdlijnen of wachten op politieke engagementen die geen toegang opleveren.
Overheden moeten stoppen met wachten op toestemming om te handelen. We kunnen niet langer hopen dat de huidige regelingen zullen werken. Het is tijd om daadkrachtig op te treden: eis een onmiddellijk en permanent staakt-het-vuren; hef alle bureaucratische en administratieve beperkingen op; open alle grensovergangen; verzeker toegang tot álle gebieden van Gaza; verwerp militaire modellen van hulpverdeling; herstel een principiële, door de VN geleide humanitaire respons en blijf principiële en onpartijdige humanitaire organisaties financieren. Staten moeten concrete maatregelen nemen om het beleg te beëindigen, zoals het stopzetten van de levering van wapens en munitie.
Gefragmenteerde regelingen en symbolische gebaren zoals luchtdroppings of gebrekkige hulpovereenkomsten dienen als rookgordijn voor inactiviteit. Ze kunnen de wettelijke en morele plicht van staten niet vervangen om Palestijnse burgers te beschermen en grootschalige, zinvolle toegang te waarborgen. Staten kunnen – en móeten – levens redden, voordat er niemand meer over is om te redden.
Bron en meer info: caritas.org/2025/07/as-mass-starvation-spreads-across-gaza-our-colleagues-and-those-we-serve-are-wasting-away/