17 oktober – Internationale Dag voor de Uitroeiing van Armoede

Op initiatief van de Franse priester Joseph Wresisnki kwamen op 17 oktober 1987, 38 jaar geleden, zo’n 100.000 personen samen op de Trocadéro in Parijs om alle slachtoffers van extreme armoede, geweld en honger te herdenken. Op diezelfde plek werd in 1948 de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens getekend. De Franse priester was een voorvechter voor de gelijke kansen van iedereen en heeft zich zijn hele leven ingezet voor het erkennen van armoede als een schending van de mensenrechten. Hij was de oprichter van de internationale beweging ATD Quart Monde, een organisatie die zich inzet tegen armoede en uitsluiting.

Ook vandaag worden overal in Vlaanderen en Brussel acties georganiseerd om aandacht te vragen voor armoede en uitsluiting. Op de interactieve kaart van armoedebestrijding.be vind je een overzicht van de lokale initiatieven rond 17 oktober.

In 1992 verklaarde de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties 17 oktober als Internationale Dag voor de Uitroeiing van Armoede. Later, in 2000, plaatste de VN  het uitbannen van extreme armoede en honger op nummer één van haar Milleniumdoelstellingen. Ook in de in 2015 vastgestelde duurzame ontwikkelingsdoelen (Sustainable Development Goals) blijft de eerste opdracht het beëindigen van armoede in al haar vormen.

Nu, na 33 jaar, is er in de strijd tegen armoede, geweld en honger veel bereikt. Toch blijven honderden miljoenen nog steeds in gebreke. Het blijft nodig om op te roepen om een einde te maken aan armoede. Ook hier in België is armoede nog lang niet verleden tijd. 18,3 procent van de bevolking, ofwel 2,1 miljoen personen, liepen in 2024 het risico op armoede en sociale uitsluiting. Met de daling van de armoede ging het lange tijd de goede kant uit, maar sinds jaren is het nu mogelijk dat de daling stokt. De statistieken tonen over de lange termijn wel een lichte daling van de armoede in België, maar die daling gaan niet altijd vanzelf – er zijn waren waarin de vooruitgang stagneert. Sommige verwachten dat met de aangekondigde sociale hervormingen een groei van de armoedecijfers zal plaatsvinden.

Maar procentuele veranderingen brengen moeilijk de ernst van armoede in België in beeld en elke persoon in armoede is er een teveel. Het aantal personen dat in ernstige materiële en sociale deprivatie leeft, loopt op tot 713.000 personen (recente cijfers StatBel). Zij hebben langdurig onvoldoende middelen om essentiële goederen en diensten te betalen. Dat is een populatie die bijna drie keer groter is dan het inwonertal van de stad Gent. Ze kunnen de huur niet betalen, hun huis onvoldoende verwarmen of vinden niet genoeg geld voor voeding, kleding of medische kosten en vervallen in sociaal isolement, omdat ze geen geld hebben voor sociale activiteiten of het betalen van een treinticket.

Met haar projectwerkingen zet Caritas Vlaanderen zich dagelijks in om de meest kwetsbaren in onze samenleving te ondersteunen en beschermen. Als onderdeel van het wereldwijde Caritas-netwerk dragen wij bij aan de missie van de Katholieke Kerk om personen in armoede te dienen en het bevorderen van liefdadigheid en rechtvaardigheid door de hele wereld.

De recente aanmaningen in de exhortatie Dilexi Te (‘Ik heb u liefgehad’) onderstreept de continue inzet van de Kerk voor het dienen, beschermen en verbeteren van de levens van armen. Paus Leo XIII kiest daarvoor bewust een voorzetting van het werk van Paus Franciscus. Leo XII roept op om blijvend in te zetten in het oplossen van de structurele oorzaken van armoede. Ongelijkheid is de wortel van alle sociale problemen en maak duidelijk, in de woorden van de Paus dat “mensenrechten niet gelijk zijn voor iedereen” [97-98, vert.]. 

De samenleving en overheden zullen zich blijvend moeten inzetten om armoede uit te roeien. We dragen samen een verantwoordelijkheid naar onze medemens, onze buren en onze familie. Alleen zo kan armoede, hopelijk binnen de volgende 33 jaar, uitgeroeid worden. 

Referenties

StatBel, “Risico Op Armoede of Sociale Uitsluiting,” 1 oktober 2025. Geraadpleegd 14 oktober 2025. https://statbel.fgov.be/nl/themas/huishoudens/armoede-en-levensomstandigheden/risico-op-armoede-sociale-uitsluiting.

Pope Leo XIII, Dilexi Te. 2025. Geraadpleegd 14 oktober 2025. https://www.vatican.va/content/leo-xiv/en/apost_exhortations/documents/20251004-dilexi-te.html.