In onze samenleving bestaan er heel wat vooroordelen tegenover Roma die vaak leiden tot onbegrip, discriminatie en racisme. Dat ervaren we ook vanuit Caritas Vlaanderen in de begeleiding en behartiging van deze doelgroep. Het PAKIV-project bood de opportuniteit om op basis van deze ervaringen en inzichten van mensen die onrecht en racisme ervaren, drempels naar gelijke kansen weg te werken. We gebruiken het woord Roma als koepelbegrip voor personen met een gedeelde etnische achtergrond, waar diverse groepen zoals woonwagenbewoners onder vallen.

Wat?

‘Pakiv’ betekent hoop en respect in het Romanes, en met dit project gingen we voluit voor positieve verbinding. Concreet gingen we aan de slag met twee doelgroepen waarbij we directe verandering in de praktijk wilden bereiken:

  • OCMW-medewerkers
  • Politiekorpsen en lokale besturen

Onwetendheid, taalbarrières en (wederzijdse) vooroordelen zorgen vaak voor spanning en conflict. Met dit project werd een praktijkgericht vormingspakket op maat uitgewerkt dat discriminatie en racisme tegengaat. Met dit pakket doelden we op het verstrekken van correcte informatie, het stimuleren van reflectie over eigen handelen en denken, en het sensibiliseren via positieve beeldvorming. We zien het hier vaak foutlopen, maar net daar zit een grote opportuniteit tot verbetering. Naast live vormingssessies hebben we ook ondersteunende e-courses ontwikkeld. Via themadagen en gerichte communicatie hoopten we onze doelgroepen zo goed mogelijk te bereiken en warm te maken voor ons aanbod.  

Doel?

Het hoofddoel van het PAKIV-project was om discriminatie en racisme tegenover Roma te bestrijden en positieve verbinding te creëren. Hiervoor maakten we een praktisch en toepasbaar vormingspakket afgestemd op OCMW-medewerkers en politiekorpsen. Daarin formuleerden we de volgende subdoelstellingen:

  • Correcte informatie en inzichten verstrekken over Roma
  • Bewustmaking van eigen reflectiekaders, beeldvorming en vooroordelen
  • Stimuleren van positieve dialoog en interactie
  • Inzicht verwerven uit conflictsituaties en hoe we daarmee omgaan
  • Bouwen aan het vertrouwen tussen Roma en de verschillende doelgroepen
  • Achterliggende maatschappelijke processen van armoede en sociale uitsluiting begrijpen.

Voor wie?

Vanuit onze ervaring wilden we met dit project gelijke kansen nastreven op twee fronten. OCMW-medewerkers vormeden de eerste doelgroep waarop we hebben ingezet, omdat ze een sleutelpositie bekleden in het helpen verwezenlijken van sociale rechten van Roma. De praktijk leerde ons dat hun interpretatie, beoordeling en beslissing over het al dan niet verdienen of toekennen van diverse vormen van ondersteuning een zeer groot verschil kan maken. Een tweede doelgroep die we betrokken in deze vorming waren politiekorpsen en lokale besturen. Daar merkten we dat er conflicten ontstaan die vaak raken aan de precaire woon- en verblijfssituatie van Roma in België.

Op maat en participatief

Om deze vormingen zo effectief, praktisch en zinvol mogelijk te maken, was het belangrijk om ze te baseren op de ervaringen en kennis van OCMW-medewerkers en politieagenten. Dit hielp ons de vormingen zo goed mogelijk af te stemmen op hun noden.

Ook deden we interviews met Romagemeenschap. Caritas Vlaanderen staat dan ook voor een emanciperende benadering waarbij een actieve inbreng van de doelgroep voorop staat. We putten uit hun concrete ervaringen om in het vormingspakket vooroordelen, racisme, drempels en kansen ter discussie te brengen. Dat was nodig om de sociale dynamiek van discriminatie en sociale uitsluiting goed te begrijpen en die knelpunten in de interactie als startpunt te nemen voor het vormingspakket. Dat liet ons toe om de doelstellingen die we voor ogen hebben beter te bereiken. We zagen het dan ook als een sterkte dat we voor het PAKIV-project een beroep konden doen op de ervaringen van Roma.

In partnerschap

Deze tweetalige vorming werd uitgerold in heel België. We werkten samen met onze Franstalige zusterorganisatie in Wallonië, Caritas Secours Francophone et Germanophone, voor het Franstalige aanbod. Daarnaast wilden we met ons project ook andere Caritas-organisaties in Europa inspireren die met en voor Roma werken. Samen met Caritas Europa zetten we gemeenschappelijke advocacy en acties op om verder te bouwen aan een ruimer antidiscriminatiebeleid voor Roma.

We werkten ook samen met andere sociale actoren uit het middenveld en lokale besturen voor interviews en deelname aan het vormingspakket. We benaderen daarbij ook de POD MI en VVSG om ons te ondersteunen in de verspreiding van het aanbod.

Timeline

Projectduur: 1 november 2022 – 1 november 2023

  • Fase 1: informatie en materiaal verzamelen om vormingssessies op maat te ontwikkelen: interviews met Roma, OCMW-medewerkers en politieagenten
  • Fase 2: analyseren van materiaal en ontwerpen van passende methodieken
  • Fase 3: vorming opmaken in het Nederlands en Frans
  • Fase 4: themadagen voor bekendmaking vorming en training
  • Fase 5: ontwikkeling ondersteunende E-courses
  • Fase 6: uitrol live vormingssessies en aanbieden van ondersteunende E-courses


Steun

Het PAKIV-project werd mogelijk gemaakt door de Cel Gelijke Kansen van de Federale Overheidsdienst.

Cel Gelijke Kansen