Breek de Cyclus
...over menstrueren en armoede
Caritas Vlaanderen ontwikkelde een gratis educatieve workshop van 1 lesuur voor leerlingen van het vijfde leerjaar tot het tweede middelbaar over het dubbele taboe rond menstrueren en armoede.
Dit project liep van oktober 2024 tot eind juni 2025 en is intussen afgerond.
We wilden de uitwisseling tussen leerkrachten bevorderen die rond menstruatiearmoede een actie hadden lopen of wilden opzetten. We organiseerden een hulplijn, een forum en een online uitwisselingsmoment.
Met steun van
Educatieve workshop
Doelgroep: vijfde en zesde leerjaar, eerste en tweede middelbaar
Doel:
- taboe rond menstruatie en armoede doorbreken
- kennis versterken rond menstruele gezondheid en welzijn
- sensibiliseren rond menstruatiearmoede als uiting van armoede
- leerlingen betrekken en motiveren bij bestrijding van menstruatiearmoede op hun school
Duur: 1 lesuur | Prijs: gratis
Periode: tussen 6 januari en 30 juni 2025.
De workshops waren in korte tijd volledig volzet. Scholen kunnen zich nog steeds aanmelden voor de wachtlijst.
Helpdesk
Wat? Forum en directe hulplijn voor leerkrachten
Leerkrachten en scholen konden tijdens het project terecht bij onze helpdesk voor:
-
advies bij het opzetten of onderhouden van acties,
-
informatie en materialen,
-
partnerschappen en inspiratie voor lessen.
Contact met ons opnemen kan nog steeds:
Dorien Van Haute, dorien.vanhaute@caritas.be, +32 (0)477 97 38 01
Krista Caimo, krista.caimo@caritas.be, +32 (0)485 69 71 60
Online uitwisselingsmoment
We organiseerden een online uitwisselingsmoment voor leerkrachten, zorgleerkrachten, schooldirecties en leerlingenraden. Hier konden ervaringen gedeeld worden, uitdagingen besproken en goede praktijken uitgewisseld.
Mocht je vraag hebben naar zo'n uitwisseling? Neem dan contact op met dorien.vanhaute@caritas.be
Ons project in het uitgebreid
In 2019 deed Caritas Vlaanderen voor het eerst onderzoek naar menstruatiearmoede in Vlaanderen. Daarmee brachten we het thema op de politieke en sociale agenda. Uit de resultaten bleek dat er een ‘dubbel taboe’ bestaat en dat dit een negatieve invloed heeft op de onderwijskansen van meisjes en jonge vrouwen in een kwetsbare situatie.
Als armoedeorganisatie vertrokken we vanuit onze expertise om het taboe rond menstrueren én armoede bespreekbaar te maken. Onze educatieve workshop sloot aan bij lessen biologie en economie in het secundair onderwijs en bij de minimumdoelen rond mens en maatschappij en seksualiteit in het lager onderwijs.
Met het project wilden we gelijke onderwijskansen bevorderen en leerlingen én leerkrachten in staat stellen om na afloop zelf verder te werken rond het thema.
In dit project vertrokken we vanuit menstruatiearmoede en het dubbele taboe errond als springplank om bredere welzijnselementen en maatschappelijke ongelijkheden te bespreken. Onze educatieve workshop week bewust af van bestaande initiatieven die zich voornamelijk richtten op informeren en sensibiliseren over menstrueren en de menstruatiecyclus. We vonden het cruciaal om het dubbele taboe dat menstruatiearmoede inhoudt rechtstreeks aan te pakken, omdat dit volgens ons de sleutel is om structureel te werken aan gelijke kansen.
Doelstellingen
- Gelijke onderwijskansen bevorderen door het dubbele taboe weg te werken rond menstruatie en armoede bij leerlingen en leerkrachten door informatie en sensibilisatie.
- Leerlingen en leerkrachten helpen om menstruatie en armoede bespreekbaar te maken en hen ondersteunen om er zelf mee aan de slag te gaan, ook na het project.
- Leerlingen en leerkrachten een laagdrempelig aanspreekpunt bieden rond het thema menstruatiearmoede.
Duurzame resultaten
Aan het einde van het project ontwikkelden we een train-de-trainerpakket waarmee leerkrachten en leerlingen zelfstandig aan de slag kunnen. Dit pakket is gratis beschikbaar op onze website.
Daarnaast blijft Caritas Vlaanderen, als trekker van het Consortium Menstruatiewelzijn, actief rond dit thema en verwijzen we door naar onze partners.
Doelgroep workshops
- derde graad lager onderwijs en eerste graad secundair onderwijs
- de hele klas: zowel jongens als meisjes
- Vlaamse scholen en Nederlandstalige scholen in Brussel
Planning
- Oktober 2024 - eind juni 2025: helpdesk
- Januari 2024 - eind juni 2025: vormingen in scholen
- Juni 2025: gratis en publiek toegankelijk maken van 'train de trainer' pakket
Contact
Heb je nog vragen of zoek je inspiratie om met menstruatiearmoede aan de slag te gaan?
Dorien Van Haute – dorien.vanhaute@caritas.be – +32 (0)477 97 38 01
Krista Caimo – krista.caimo@caritas.be – +32 (0)485 69 71 60
Lespakket menstruatiearmoede beschikbaar
Menstruatiearmoede is een realiteit voor veel jongeren, maar blijft vaak onbesproken. Met het gratis lespakket van Caritas Vlaanderen kunnen leerkrachten van de derde graad lager onderwijs tot en met de eerste graad secundair dit gevoelige thema veilig en interactief aankaarten.
Het pakket bevat een animatievideo, een budgetspel, een quiz, een stellingenspel en een PowerPoint met achtergrondinformatie, allemaal ondersteund door een duidelijke handleiding waarmee je in één lesuur aan de slag kan. Leerlingen leren over de menstruatiecyclus en menstruatieproducten, denken na over ongelijkheid en schaamte en ontdekken hoe taboes kunnen worden omgezet in dialoog en solidariteit.